23. HAFTA

YAPAY ZEKA OKURYAZARLIĞI

Akıllı Teknolojiyi Güvenle Kullanmak

Yapay Zeka ve Kodlama

Kısa Bir Hatırlatma

Yapay Zeka ünitemizin sonuna geldik.

Öğrendik ki yapay zeka:

  • Hayatımızı kolaylaştırır (Sağlık, Eğitim).
  • Ama riskleri de vardır (Deepfake, Gizlilik).

Şimdi "Bilinçli bir Kullanıcı" olma zamanı!

Dijital Ekran

Chatbot ile Konuşma Kuralları

Chatbot Arayüzü

ChatGPT veya Google Gemini gibi robotlarla konuşurken:

  • YAP: "Bana uzayla ilgili bir hikaye anlat."
  • YAPMA: "Ev adresim şurası, gel beni bul."
  • YAPMA: "Arkadaşımın şifresini nasıl kırarım?"
Kural: Asla özel bilgilerini verme!

Dedektiflik Zamanı: Gerçek mi?

Yapay zeka çok gerçekçi resimler yapabilir. Nasıl anlarız?

  • Ellere Bak: Yapay zeka bazen parmakları yanlış çizer (6 parmak gibi).
  • Yazılara Bak: Resimdeki tabelalar genellikle anlamsız harflerden oluşur.
  • Arka Plan: Arka plandaki nesneler yamuk veya bulanık olabilir.
Büyüteç ile İnceleme

Yapay Zekaya Nasıl Soru Sorulur?

Kötü Soru

"Bana resim çiz."

(Çok genel, robot ne çizeceğini bilemez.)

İyi Soru (Prompt)

"Uzayda futbol oynayan sevimli bir kedi resmi çiz."

(Detaylı ve net.)

Yapay Zekayı İyilik İçin Kullanmak

Doğa ve Teknoloji

Sadece eğlence için değil, dünya için de kullanabiliriz:

  • Çevre: Orman yangınlarını uydudan tespit etmek.
  • Erişilebilirlik: Görme engelli biri için etrafındaki eşyaları sesli söyleyen gözlükler.
  • Eğitim: Her çocuğa özel öğretmen olmak.

Senaryo 1: Ödev Krizi

Durum: Öğretmen "Küresel Isınma" hakkında bir kompozisyon yazmanızı istedi.

Seçenek A: ChatGPT'ye yazdırıp, okumadan öğretmene vermek.

Seçenek B: ChatGPT'den fikir almak, ama yazıyı kendi cümlelerinle yazmak.

Doğru Olan: Seçenek B (Öğrenmek için!)

Ders Çalışan Öğrenci

Senaryo 2: Ses Taklidi

Telefon Araması

Durum: Telefon çaldı. En yakın arkadaşının sesi gibi geliyor ama senden acil kontör/para istiyor.

Ne Yapmalısın?

Hemen inanma! Yapay zeka ile ses taklidi yapılmış olabilir.

Telefonu kapat ve arkadaşını veya ailesini kendi numarasından ara.

Doğru mu Yanlış mı?

Yapay zeka her zaman %100 doğruyu söyler.

YANLIŞ

(Bazen hata yapar / halüsinasyon görür)

Yapay zeka ile konuşurken şifremi söylememeliyim.

DOĞRU

Yapay Zeka Ünitesi Özeti

TEBRİKLER!

Gelecek Hafta: Kodlamaya (Algoritmaya) Başlıyoruz!

Hazır mısın? Kodlama Dünyası Seni Bekliyor!